In de reeks bestuursinterviews spreken we over het algemeen met de bestuursleden van Trusted Information Partners (TIP). Iedereen die zich aansluit houdt zich actief bezig met het bouwen aan een betrouwbaar, toekomstbestendig digitaal Nederland. Deze editie een uiyzondering op de regel: Frans Hietbrink, strategisch adviseur Digitale Samenleving bij de directie Centrale Administratieve Processen van de Belastingdienst en secretaris van het Bestuurlijk Overleg en Platform Overleg van TIP. Met zijn betrokkenheid vanaf de allereerste beginfase weet hij als geen ander wat het fundament van TIP is – en waar het naartoe gaat.
Van digitalisering naar interoperabiliteit
Frans Hietbrink werkt als strategisch adviseur Digitale Samenleving bij de Belastingdienst, specifiek binnen de directie Centrale Administratieve Processen. Vanuit die rol werkt hij samen met andere publieke dienstverleners én private partijen aan de systematische verbetering van digitalisering voor burgers, bedrijven en intermediairs.
“De missie van het Ministerie van Financiën is Samenwerken aan een financieel gezond Nederland,” vertelt hij. “Als Belastingdienst leveren we onze bijdrage door eerlijk en zorgvuldig belasting te heffen en te innen. Digitale innovatie speelt daarin een steeds grotere rol – en betrouwbare gegevensuitwisseling is daarvoor de sleutel.”
Betrokken vanaf het begin
Hietbrink is al bij TIP betrokken voordat de organisatie formeel van start ging. In 2019 mocht hij meedenken met de auteurs van de Green Paper Qualified Ecosystems – ruim voordat de eerste formele bijeenkomsten in 2020 plaatsvonden.
Sindsdien heeft hij binnen de governance van TIP verschillende rollen vervuld: vanaf 2020 betrokken bij het pre-bestuurlijk overleg, vanaf medio 2022 voorzitter van de Werkgroep Governance, en vanaf januari 2023 secretaris van zowel het Bestuurlijk Overleg als het Platform Overleg.
“Ik heb me aangesloten bij TIP – en neem daarin ook verantwoordelijkheid in de governance – omdat ik geloof dat betrouwbare gegevensuitwisseling alleen van de grond komt als we gezamenlijk inzetten op interoperabiliteit,” legt hij uit. “De Europese verordeningen, en de uitwerking via implementing acts en standaarden, geven goede handvatten voor deze gezamenlijkheid. Binnen de Belastingdienst geef ik het gedachtegoed van TIP een concrete plek in de (uitwerking van de) Visie op Gegevensuitwisseling.”
Vertrouwen werkt twee kanten op
Vertrouwen is voor Hietbrink geen eenzijdig begrip. Het vraagt om wederzijdse zekerheid – zowel van de burger als van de overheid.
“Burgers, bedrijven en intermediairs moeten er op kunnen vertrouwen dat berichten die van de Belastingdienst af lijken te komen, onweerlegbaar van ons zijn én ongewijzigd zijn,” zegt hij. “Maar het geldt ook andersom: de Belastingdienst moet er op kunnen vertrouwen dat berichten of verzoeken die we ontvangen, afkomstig zijn van de juiste persoon – met de juiste bevoegdheid.”
Identificatie, authenticiteit en autorisatie zijn wat hem betreft de drie onmisbare pijlers van betrouwbaar digitaal verkeer – een opvatting die sterk resoneert met hoe bestuurslid Jan Melsen dat eerder verwoordde.
De urgentie: wallets, identiteit en organisatienummers
Op het gebied van vertrouwensdiensten ziet Hietbrink drie urgente vraagstukken die nu prioriteit verdienen.
Het goede nieuws is dat het voorstel voor de Verordening Business Wallets naadloos aansluit op het werk dat al is gedaan voor de burger-wallet op basis van de herziene eIDAS-verordening. “Maar om de volgende stap te zetten,” benadrukt hij, “hebben we prioriteit nodig van de overheid om tot heldere afsprakenstelsels en een beperkt aantal ondersteunende voorzieningen te komen. De Belastingdienst heeft hiertoe samen met onder andere VNG, binnen het Netwerk Publieke Dienstverleners, gewerkt aan een gezamenlijke visie, die nu in werkgroepen wordt geconcretiseerd.”
Daarnaast vraagt hij om helderheid over de identiteit van burgers – inclusief de rol van het BSN en ondersteunende overheidsvoorzieningen. “De Belastingdienst heeft hiertoe opgeroepen tot convergentie van het EDI Stelsel en het Stelsel Toegang binnen de Generieke Digitale Infrastructuur.” En tot slot: een dekkend systeem van organisatienummers. “Zonder uniforme identificatie van organisaties kunnen we niet naar een volwassen wallet-ecosysteem groeien.”
Over twee jaar: TIP als drijvende kracht
De ambitie voor TIP over twee jaar is helder en ambitieus: de coalitie wordt erkend als de drijvende factor in Nederland voor de implementatie van business wallets en vertrouwensdiensten.
“Door samen te werken aan nationale én Europese pilots wil TIP het mogelijk maken dat Nederland inhoudelijk richting kan geven aan de doorontwikkeling van Europese regelgeving,” schetst Hietbrink. “Daarnaast moet TIP het mogelijk hebben gemaakt dat de markt van business wallets, burger-wallets en QTSP’s in diverse rollen volwassen is geworden – en dat publieke en private dienstverleners voorbereid zijn om hun rol als uitgevende en/of vertrouwende partij in te vullen.”
Een tip voor de TIP-community
Frans Hietbrink sluit af met een uitdagende vraag – die tegelijk een oproep is:
“Why should we take a detour, if the visionary road is already visible?”
De visie is er. De richting is duidelijk. Wat rest is de durf om het pad te bewandelen – samen, zonder onnodige omwegen.